Bijgewerkt op 27-09-2011

Sm�land - Sk�ne

Klik op een miniatuur om de foto te zien
of houd je muis stil boven het plaatje voor de naam.

Donderdag 16 september � verlaten we Alings�s en V�sterg�tland, nog geheimzinnig verhuld in de laag hangende ochtendmist, via Bor�s en komen op zandweggetjes rijdend in de provincie Sm�land, langs het stadje Gnosj� en High Chaparral (�n kompleet cowboystadje). Daar stoppen we dus niet, al ziet het er wel heel gek uit, maar wel bij Store Mosse, een enorm uitgestrekt moerasgebied, 7.740 hectare met veel vogels en planten ; delen ervan zijn op een bijzondere manier toegankelijk gemaakt met plankieren en uitkijktorens, je loopt gewoon over het moeras, klimt in zo�n toren en laat de geluiden en de sfeer over je heen komen. Natuurlijk boffen we dat er verder geen menselijke geluiden zijn, alleen vogels en insecten.

Ik citeer uit een folder :
   � Het nationale Park van Store Mosse :
   in zuid Zweden is het grootste moeras ten zuiden van Lapland. Het klinkt niet indrukwekkend wild, maar dit unieke moeraslandschap geeft leven aan honderden soorten flora en fauna. Dat maakt het zeer belangrijk. De Store Mosse is een rijk gebied aan bos, glades, meren, zandbanken en glinsterende aquatische milieus. Het is de perfecte plaats om uw kinderen aan ornithologie, het behoud van de aarde, flora en fauna te introduceren.
   De hoogtepunten van een tocht naar Store Mosse zijn Bj�rnakullen, met een prachtig uitzicht op het park, K�vsj�nmeer, een beroemd vogelreservaat, en de 40 kilometer lange wandeling dat het park doorkruist op plankieren. Mis de adelaar niet, die zich vroeg in de ochtend voedt, wanneer deze grote vogels neerzwiepen op zoek naar het voedsel dat door het park wordt neergelegd. De jonge kinderen zijn er dol op.
   Het Naturum exhibition centre in het park is fabelachtig informatief, en misschien de enige natuur tentoonstelling in de wereld waar u uw schoenen uittrekt alvorens naar binnen te gaan. ï¿½

Na Store Mosse zoeken we de E4 weer op, die ons langs mooie meren en dichte bossen leidt. Vrij snel komen we bij een mooi uitzichtpunt, in de vorm van een Esso Taverne. Zullen we de beroemde � K�ttbular ï¿½ (Zweeds gehaktballen) gaan eten ? neen, te vroeg, jammer, we beperken ons tot �n kop koffie en gebak met slagroom� [waren de gehaktballen misschien toch gezonder geweest ?]

Volgens een legende, die Selma Lagerl�f vertelt in haar boek � Nils Holgerson ï¿½, was God bij de schepping zo druk bezig met Sk�ne, de vruchtbare bonte tuin van Zweden, dat hij Sm�land aan Petrus overliet. Het product van de onervaren Petrus was zo magertjes, dat God toen besloot de schepping van de Sm�landers zelf ter hand te nemen : een volk met vindingrijkheid en volharding, 2 eigenschappen die nodig waren om in dit onvruchtbaar, steenachtig land te overleven. Gustaf Wasa heeft Italiaanse glasblazers uit  Veneti� naar Sm�land gelokt om de arme bevolking het glasblazen te leren. Vooral in de 19^de eeuw kwam het tot bloei, het Orrefors glaswerk is wereld beroemd, zie : www.orrefors.se/.
Na het industriestadje Ljunby aan de Lagan rivier zitten we weer in de Hooglanden, sparren, dennen zover het oog reikt met de mooie goudkleurige berken ertussen. Na nog een meertje, M�ckeln, gaan we op zoek naar het geboortehuis van Linnӕus, Carl von Lin�, en vinden eerst de prachtige blauw/goud/witte kerk van Stenbrohult waar Linnӕus grootvader en vader dominee waren en hijzelf zijn jeugd doorbracht, en daarna het Lin�museum, waar je alle gebruiksvoorwerpen uit zijn tijd ziet. Naast zijn huisje, de tuin, waar nu nog alle planten voorkomen als in zijn tijd ; het is heerlijk om daar doorheen te wandelen en gezeten aan een houten tafel, genieten we van onze picknick in de tuin van Linnӕus.

Ik citeer uit een folder :
   � Carl von Linn� :
   R�SHULTS S�DERGARD, een klein landgoed gebouwd voor de lokale dominee, is gesitueerd ten zuiden van het dorp en ontving zijn eerste bewoner in 1706. De eerste predikant was de 31 jarige Nicolaus Linnӕus die door zijn 17 jarige vrouw Christina werd begeleid. Op 23 Mei 1707, werd hun zoon Carl, die de wereldberoemde plantkundige zou worden, geboren, � net toen de koekoek had geroepen dat de zomer naderbij kwam. ï¿½ Hij werd gedoopt door zijn grootvader van moederszijde Samuel Brodersonius die predikant was in Stenbrohult. Bij het overlijden van Samuel eind 1707 werd Nicolaus Linnӕus als zijn opvolger benoemd. In Januari 1709 verhuisde de jonge familie naar de pastorie. Hier bracht de jonge Carl Linnӕus zijn jeugd door. In 1948 richtte de locale Linn�an Vereniging een standbeeld op, door Gerda Sprinchorn gebeeldhouwd, ter nagedachtenis aan deze grote man.
   Eind 1720 vernietigde een brand het huis en de tuin die Linnӕus had gebouwd voor zijn jonge vrouw. Een nieuw huis werd gebouwd voor de predikant, dat tot 1905 in gebruik bleef.
   Tussen het houten huis van Linnӕus dat met stammen is gebouwd en de schuur gevuld met oude landbouwwerktuigen, zult u een tuin zien die door een houten omheining wordt ingesloten. Deze tuin is een replica van de tuin die Linnӕus in Rashult had ontworpen. Na een bezoek aan de beroemde tuin van zijn vader in 1731, stelde Linn� zijn � Adonis Stenbrohultensis ï¿½ samen. De tuin bevat vandaag nog de bloemen die in � Adonis Stenbrohultensis ï¿½ worden vermeld.
   Als u de weg langs de koeienstal volgt, ziet u aan de rechter kant een ouderwets huis waar vlas werd bereid, genoemd � basta ï¿½ in het Zweeds. Verder naar het zuiden komt men onvruchtbare gebieden met stapels stenen tegen, die als contrast dienen voor de gecultiveerde velden en lindebomen. De velden worden nog bewerkt als in de oude tijden, de weide door arbeiders met zeisen en vrouwen met harken en de lindebloesem wordt geoogst als in de tijd van Linn�.
   Wij zullen nu het huis van Linn� binnengaan. Boven de deur kunt u de inscriptie zien : � Innocue vivito, Numen adest ï¿½ Linn� : � Leef zonder blaam, God is dichtbij ï¿½. Het met de hand beschilderd behang aan de west muur is het originele behang, dat uit de achttiende eeuw stamt. Vooral opmerkelijk is een kop, die bij een set behoorde die Linn� in China had besteld. ��n van de lederen stoelen behoorde aan Linn�, evenals de oude spiegel, de broodmand en ��n van de stoelen. Het witte meubilair is een kopie van het originele meubilair dat aan Linn� behoorde. Het ijzeren portretmedaillon is opmerkelijk want het toont hem zonder pruik � kaal. Linn� was zeker de meest geportretteerde persoon in de achttiende eeuw. Het boek van Tycho Tullberg � Portretten van Linn� ï¿½ bevat niet minder dan 515 portretten. De verzameling bevat ��n klein portret van de vrouw van Linn�, Sara Lisa Morӕa.
   In de showcase die zich tussen de ramen bevindt is een herdruk van � Systema Naturas ï¿½ van Linn�, het opmerkelijkst ooit geschreven botanisch werk. Het originele werk werd gedrukt in Holland in 1735 en vestigde onmiddellijk de onbekende student van Stenbrohult als wereldberoemde wetenschapper. De keuken geeft een indruk uit de periode van Linn� met zijn open haard en grijze stenenvloer. ï¿½

Sk�ne

Na nog wat genieten van de natuur en het mooie, warme weer rond het M�ckeln meer, verlaten we Sm�land voor Sk�ne, de graanschuur van Zweden genoemd ; het is een vriendelijk zacht glooiend land met eindeloze graanvelden die in september prachtig goudgeel glanzen in de zon. In �rkelljunga aangeland blijkt ons motel aan de E4 te liggen, niet voldoende opgelet bij het boeken, toch ? We zitten in een 4-persoonskamer, met 2 stapelbedden, dus beide beneden, heerlijk rustig aan de achterkant, uitkijkend over de weilanden en graanvelden. Ik blijf een hele tijd bij het raam genieten en laat alle indrukken op mij af komen.

Zie verder bij Laatste dag.

terug naar begin van pagina

je kunt me bereiken door op het envelopje te klikken Reacties lijken me erg leuk !